|
Erkek Üreme Organları
Erkek cinsel organları penisten (kamış) ve skrotum adı
verilen deriden bir torba içinde yer alan iki testisten (erbezleri,
hayalar) oluşur. Cinsel uyarılma sırasında penis sertleşerek kadının
vajinasına girme olanağı sağlar. Testisler de erkek cinsel hormonu olan
testesteronu ve kadında üretilen yumurta hücresini (ovum) dölleyecek
spermleri üretir.
Penis
Penisin gövdesinde süngersi dokudan oluşan üç uzun tüp vardır. Üstte yer
alan iki tüp birbirinin aynıdır ve kavernöz (kovucuklu) cisim (korpus
kavernozum) adı verilir. Süngersi cisim (korpus spongiozum) adı verilen
alttaki tüpün içinde üretra denilen, idrarın ve meninin (semen) geçtiği
kanal vardır.
Süngersi doku penisin ucunda genişleyerek, glans adı
verilen mantara benzer bir penis başı oluşturur.
Penis başını sünnet derisi denilen gevşek bir deri
kıvrımı örter. Sünnet edilen erkeklerde bu deri kıvrımı alınır. Penisin
başıyla gövdesi arasında hafif bir oluk vardır. Sünnet derisi ince bir
deri kıvrımıyla penisin altından penis başına bağlanır. Ergenlik çağının
sonlarında ve erişkinlik çağınının başlangıcında penis başının kökünde
küçük noktalardan oluşan bir halka görünebilir. İnciye benzeyen bu
kabarcıkların genital siğil olduğunu sanan gençler endişelenebilir, oysa
bunlar zararsız doğal kabartılardır.
Penisin kökünde orgazm sırasında ritmik olarak kasılan
ve penisin sertleşmesinde de rol oynayan kaslar bulunmaktadır.
Testisler
Dilimizde erbezi ya da haya adıyla anılan testisler erkek bebeğin karnında
büyür ve gebeliğin sonlarına doğru ilerleyerek torbalara (skrotum) iner.
Bazen bu gerçekleşmez ve çocukluk çağında küçük bir ameliyatla testislerin
skrotuma inmesini sağlama zorunluluğu doğar.
Testislerde iki tür hücre vardır; biri erkek cinsel
hormonu testesteronu, diğeri ise spermleri üretir. Spermler testislerden,
bükülmüş tüplerden oluşan ve testislerin arka ucunun üzerine külah gibi
yerleşen epididimlere geçer. Buradan da sperm kanalı (vas deferens) adı
verilen bir başka tüpe geçer. Erkekte kısırlaştırma ameliyatı olan
vazekto-mide bu tüp kesilir ve bağlanır.
Sperm kanalı idrar kesesinin arkasında biraz
genişleyerek spermin depolanacağı bir alan oluşturur. Burada sperm
kanalına meni keseleri (seminal kesecikler) adı verilen iki küçük bez
açılır. Bu bezlerin salgıladığı meni sıvısı (seminal sıvı) spermlerle ve
prostat sıvısıyla birleşerek orgazm sırasında oluşturur. Bu alana açılan
başka bazı bezler de vardır ve bunlar cinsel uyarılma sırasında bazen erken
boşaltılan saydam bir sıvı üretir; bu sıvıda gebeliğe yol açacak kadar
sperm bulunabilir.
Bundan sonra sperm kanalı idrar kesesinin altındaki
prostatın içine girerek burada idrar yoluyla (üretra) birleşir. Hem
idrarı, hem de meniyi taşıyan üretra penisin içinden geçerek dışarı
açılır.
Testisleri destekleyen iki kas vardır. Bunlardan dartos
kası torbaların büzülmesini ya da gevşemesini sağlar, kremaster kası
(aşıcı kas) da kasılarak testisleri yukarı çeker. Bazen genç erkeklerde bu
kas aşırı çalışabilir ve cinsel uyarılma ve boşalma sırasında testislerde
ve kasıklarda ağrıya neden olur. Bu durumda tedavi olarak bazen sıcak bir
küvette mastürbasyonla boşalma önerilir
Genital
Bölgede Çıkan Herpes (Uçuk) Nedir?
Dış üreme organlarında görülen uçuktur. Bulaşma yoluyla
vücuda geçer. Genital bölgenin uçuk vürusu bulunan bir kimseyle teması
sonucu bulaşır. Genellikle cinsel temas sonrasında oluşur.
Genital bölgede yanma, ağrı, idrar yaparken ağrı duyma,
ağrılı cinsel ilişki, akıntı, ateş yükselmesi ve lenf bezlerinde şişme
görülebilir.
Hastalık bir geçirildikten sonra zaman zaman vücudun
direncinin düşmesine bağlı olarak tekrarlama (nüksleri) görülebilir.
Lezyonları çok tipiktir. Başlangıçta içi su dolu toplu
iğne başı büyüklüğünde çıkıntılar oluşur. Bunlar son derece ağrılıdır. Bir
süre sonra üzerindeki epitel dökülür, kızarık küçük yaralar halini alır.
Tek tek veya birkaç tanesi bir arada bulunabilir.
Akıntı bol mikterde gri beyaz şeffaf bir sıvı haline
gelir.
Herpes enfeksiyonu özellikle gebelikte önemlidir. Akut
herpes enfeksiyonu veya herpes nükslerinde lezyon mevcudiyetinde doğum
kanallarından geçerken bebeğin herpes enfeksiyonu ile kontamine olması
nedeniyle doğumdan sonra bebeğin boğazında enfeksiyon olması mümkündür. Bu
nedenle bu durumda sezeryenle doğum ilk tercih edilecek yöntemdir.
Genital uçuk tedavisinde kremler ve ağızdan alınan haplar
kullanılır. Lezyonların üzerine sürülen kremler ağrıyı hafifletip
rahatsızlık hissini azaltır. Ağızdan alınan haplar da semptomları azaltıp
enfelksiyonun çabuk iyileşmesini sağlar. Fakat ne haplar ne de lokal
kullanılan kremler hastalığın tam iyileşmesini bağlamaz.
Aynı şekilde ilk geçirilen enfeksiyon sırasında yapılan
tedavi daha sonraki nüksleri önlemez. Vücut direncinin düşmesiyle tekrar
alevlenir.
Bulaşmayı önlemek için lezyonların ortaya çıktığı dönemde
ilişkide bulunmamak, temizlik ve hijyen kurallarına dikkat edilmeli, vücud
direncini yükseltmek için beslenme ve vitamin almaya dikkat etmeli ve
semptomları hafifletici ilaçlar alınmalıdır.
İktidarsızlık, Erkeklerin Kabusu
Cinsel sağlık, kişinin genel fiziki ve duygusal
sağlığının önemli parçası. Halk arasında ‘iktidarsızlık’ olarak bilinen
sertleşme sorunu, cinsel sağlığı etkileyen tıbbi durumlardan sıkça görülen
bir tanesi. Günümüzde sertleşme sorununun ‘İlaç, ameliyat, protez penis
takılması ve psikoterapi’ gibi bir çok tedavi yöntemi mevcut.
Uzmanların belirttiğine göre, 3 ayı aşkın süre bir
insanın cinsellikle ilgili arzu duyup ilişkiye girmek için yeterince
sertleşme elde edememesi durumuna ’sertleşme sorunu’ adı veriliyor. Bu
sorunda, organik sebeplerle birlikte psikolojik sebepler de etkili oluyor.
Sertleşme sorunu, yaşın ilerlemesinin yanı sıra yüksek kolesterol düzeyi,
koroner arter, yüksek tansiyon ve şeker hastalıkları gibi bir dizi
rahatsızlığa bağlı olarak ortaya çıkıyor.
Sertleşme sorunu olan vakaların çoğunluğu (yüzde 75),
psikolojik değil fiziki kökenli. Damar sorunları, ereksiyon bozukluğunun en
sık rastlanan sebebi. Ereksiyon bozukluğuna yol açan organik sebepler ise
şunlar: Penisin kan dolaşımında görülen bozukluk, sinir iletimindeki
aksaklık ve kan hormon düzeyinde meydana gelen değişiklik. Sertleşme
sorununun psikolojik sebepleri ise şöyle sıralanıyor: Stres, evlilik
sorunları, depresyon, cinsel başarısızlık korkusu ve cinsel bilgisizlik.
İlaç yan etkisi olarak, hali hazırdaki tedavilerden 200 tanesi bazı
vakalarda ereksiyon bozukluğuna sebep olabiliyor. Bunların başında yüksek
tansiyon ilaçları, antipsikotikler, antidepresanlar, H2 blokerler ve
arterleri daraltan belli başlı sakinleştiriciler/damar sertliği yer alıyor.
Bütün şeker hastası erkeklerin yüzde 35′inden fazlasında ereksiyon
bozukluğu görülüyor.
Milyonlarca erkeğin mustarip olduğu ereksiyon
bozukluğunun, şeker ve kalp-damar hastalıklarının, prostat kanserinin,
alkol veya uyuşturucu alışkanlığının ilk tanınabilir semptomu olabileceğine
dikkat çekiliyor.
Uzmanlar, ereksiyon bozukluğu bir kere tespit edildikten
sonra (libido eksikliği, erken boşalma vb.nin tersine), çeşitli muayeneler
ve testlerle sorunun gerçek sebebinin, yani psikolojik kökenli mi yoksa
organik/fiziki kökenli mi olduğunun bulunabileceğini ifade ederek, doğru
tedavi yapabilmek için önce doğru teşhis koymak gerektiğini kaydediyor.
Uzmanlar, sorunun sebebine ve derecesine bağlı olarak
mevcut tedavileri şöyle bildiriyor: İntrakavernosal enjeksiyonlar gibi ilaç
tedavileri, ağız yoluyla tedavi, sistemik ilaç tedavisi (testosteron),
arter ve toplardamar ameliyatları, protez penis takılması, vakum-sıkma
araçları ve psikoterapi.
Erkekte Kanalların Bağlanması (VAZEKTOMİ)
Nedir?
NEDİR?
Vazektomi erkeklerin kullanabileceği, basit, güvenli, geri dönüşü olmayan
bir aile planlaması yöntemidir.
Döllenmeye yapan erkek tohum hücrelerinin geçtiği kanalların bağlanıp
kesilmesidir.
Cinsel ilişkiyi etkilemez.
NE DEĞİLDİR?
Vazektomi hadım etmek değildir.
Kanallar bağlandıktan sonra erkeğin görünümünde, cinsel
arzu ve yeterliliğinde, cinsel doyumunda, erkeklik organının (penisin)
sertleşmesinde ve boşalmasında hiçbir değişiklik olmaz.
NASIL YAPILIR?
Vazektomi hayaların üzerindeki deri uyuşturularak yapılan basit bir cerrahi
işlemdir. Deriden açılan küçük bir delikten girilerek erkek tohum
hücrelerini taşıyan kanallar bağlanır ve kesilir. İşlem 10-15 dakika sürer.
Deride hiç iz kalmaz. İşlem yapıldıktan sonra hemen eve veya iş yerine
dönülebilir.
NASIL ETKİLİ OLUR?
Vazektomi işlerinde kanallar bağlanıp
kesildiği için hayalarda (testislerde) oluşan erkek tohum hücreleri
(spermler) cinsel ilişkide boşalan sıvıya (meniye) geçemez ve kadının
yumurtasını dölleyemez.
NE ZAMAN KORUMAYA BAŞLAR?
Vazektomi işleminden sonraki ilk 20
boşalmada meni içinde hala erkek tohum hücresi olacağı için bu sürede başka
bir aile planlaması yöntemiyle (kılıf gibi) korunmak gerekir. Yirmi
boşalmadan sonra mümkünse vazektomi uygulayan klinikte erkek tohum hücresi
sayımı yaptırmak gerekir. Sayımda erkek tohum hücresi görünmüyorsa artık
başka bir ek yöntemle korunmaya gerek yoktur.
KİMLER İÇİN UYGUNDUR?
Kesinlikle daha fazla çocuk istemeyenler
Bu işlemi yaptırmaya bilinçli ve gönüllü olarak karar veren çiftler
KARAR NASIL VERİLMELİDİR?
Geri dönüşü olmayan bir aile planlaması
yöntemi olduğundan ileri pişmanlık duyulmaması için işlemden önce
danışmanlık hizmeti mutlaka alınmalı, bilinçli olarak karar verilmeli ve
rıza formu her iki eş tarafından imzalanmalıdır.
DAHA FAZLA BİLGİ NERELERDE ALINABİLİR?
Sağlık Bakanlığı
Doğumevleri ve Devlet Hastanelerinin Aile Planlaması Klinikleri,
Kadın Hastalıkları ve Doğum Klinikleri ve Üroloji Klinikleri
Ana-Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezleri
Sağlık Ocakları
Sağlık Evleri
Sosyal Sigortalar Kurumu
SSK Doğumevleri ve Hastanelerinin Aile Planlaması Klinikleri, Kadın
Hastalıkları ve Doğum Klinikleri ve Üroloji Klinikleri
Üniversite Hastaneleri
Aile Planlaması Klinikleri, Kadın Hastalıkları, Doğum Klinikleri ve Üroloji
Klinikleri
|