|
Göz
Tembelliği
Göz tembelliği
erken çocukluk çağında ortaya çıkan ve bir gözün yeterince görememesi
şeklinde tanımlanabilecek bir durumdur. Göz tembelliğine her 100 kişiden
3’ünde rastlanmaktadır. Göz tembelliği ancak küçük yaşlarda tespit
edilebilirse tedavi edilebileceğinden ebeveynlerin bu konuda son derece
hassasiyet göstererek erken yaşlarda çocuklarının göz muayenesi olmalarını
sağlamaları gerekmektedir.
Normal
Görme Nasıl Gelişir?
Bebekler
doğduklarında ancak belirli oranlarda görebilmektedirler. Gözlerini
kullandıkça görme potansiyelleri artmaktadır. İlk 9 yaş içinde görme
sistemi tam olarak gelişmekte ve daha sonra belirgin bir değişiklik
olmamaktadır. Eğer bir göz tüm düzeltmelere rağmen tam kapasiteli
göremiyorsa bu durum kişinin hayatında olumsuz bazı etkilere yol açar.
Mesela bazı mesleklerde (askerlik, pilotluk gibi) göz tembelliği olanlar
yer alamazlar.
Göz
Muayenesi Ne Zaman Yapılmalıdır?
Tüm çocukların
4 yaşına gelmeden önce herhangi bir sorun olmasa da mutlaka bir göz doktoru
tarafından muayene edilmiş olması gerekmektedir. Bu arada doğumdan itibaren
hem ailenin gözlemleri hem de çocuk doktorlarının bazı tespitleri ile
gerekli hallerde çok erken dönemlerde de göz muayenesi yapılabilir.
Neler Göz
Tembelliğine Yol Açabilir?
Göz Tembelliği
gözlerin normal olarak kullanılmasını engelleyen her türlü durumda ortaya
çıkabilir. Çoğu vakada göz tembelliğine yol açan durumlar kalıtsal
olabilir. Özellikle ailesinde göz tembelliği olan çocuklar göz doktoru
tarafından mutlaka muayene edilmelidir.
Göz
tembelliğinin 3 temel sebebi bulunmaktadır.
Şaşılık :
Kayan gözde genellikle tembellik oluşmaktadır.
Kırma
Kusurları : Mevcut olan yüksek kırma kusuru nedeni ile bir göz
diğerinden çok bulanık görmekte ise bu göz görsel gelişimini
tamamlayamayarak tembel hale gelmektedir. Görünüşte gözlerde herhangi bir
problem olmadığı için tespit edilmesi en zor olan göz tembelliği tipi
budur. Aileler çocuklarının gözünde bir kayma tespit ettiklerinde hemen
muayenesini sağlamakta ancak diğer durumlarda genellikle göz muayenesi okul
dönemine kadar gecikmekte ve bu durumda da çoğu kez geç kalınmış
olmaktadır. Bu nedenle 4 yaş öncesinde tüm çocukların şikayet olsun
olmasın, mutlak surette göz muayenesi olmaları gerekmektedir
Saydam
olması gerekli göz dokularında bulanıklık : Bu durumun başında katarakt
gelmektedir. Bu tip göz tembelliği en erken gelişen göz tembelliğidir.
Dolayısı ile her yeni doğanın mutlak bir çocuk doktoru tarafından son
derece kolay bir test olan kırmızı yansıma testine tabi tutulması ve bir
anormallik halinde acilen göz doktoruna muayenesi gereklidir. Çünkü bu tip
göz tembelliği çok erken ve çok derin olarak gelişmektedir. Doğumsal
katarakt mümkün olan en kısa zamanda cerrahi olarak tedavi edilmelidir.
Göz
Tembelliği Nasıl Teşhis Edilir?
Bu çoğu kez
oldukça zor bir durumdur. Çünkü çocukların görme muayeneleri 3.5-4 yaş
öncesinde oldukça güçlük arzetmektedir. Daha küçük çocuklarda ve bebeklerde
sağlam gözün doktor tarafından elle kapatılması haline tepkiyi
değerlendirmek gibi bir takım yöntemlerle göz tembelliği olan göz tespit
edilmeye çalışılır. 4 yaş öncesi muayenede göz doktoru temel olarak şunları
yapar. Gözlerde herhangi bir kayma olup olmadığını muayene eder. Daha sonra
saydam ortamlarda herhangi bir bulanıklık olup olmadığına bakar, göz bebeği
bir damla ile genişletilerek, her iki gözün refraksiyon (kırma) değerleri
ölçülür. Burada önemli olan nokta özellikle bir gözde, diğerinin çok
üzerinde bir kırma kusuru olup olmadığıdır. Bunun dışında her iki gözdeki
yüksek kırma kusurları da dikkate alınır. Kırma kusuru muayenesi dışında
retina (görme zarı) ve optik sinir (görme siniri) muayenesi de yapılarak
muayene tamamlanır.
Göz
Tembelliği Nasıl Tedavi Edilir?
Göz
tembelliğinde tedavinin esası zayıf gözün kullandırılmasına dayanır. Bu,
sağlam gözün özel bir bandajla haftalar bazen aylar boyunca kapatılması ile
yapılır. Önce gerekli olan reçete edilir. Çocuk bunu kullanmaya başlar ve
kapama tedavisi yapılır. Şaşılıkta eğer bir cerrahi müdahale yapılacaksa
genellikle önce göz tembelliği giderilmeye çalışılmaktadır. Ameliyat öncesi
belli bir dönem kapama tedavisi yapılır, ameliyat uygulanır, daha sonra bir
müddet daha kapama yapılmaya devam edilir. Aileler ne yazık ki kayma
ameliyatından sonra herşeyin yoluna girdiği düşüncesiyle kapama yapmayı
bırakabilmektedirler. Tek başına cerrahi müdahale, oluşmuş göz tembelliğini
gideremez. Göz doktorunuz kapamanın nasıl yapılması gerektiği ve kapama
sırasında ne gibi şeyler yapılması gerektiğini size açıklar. Bundan sonrası
ise tamamen sizin sabrınıza kalmıştır. Çocuklar kapama yapılmasından hiç
hoşlanmazlar. Ve bunu reddederler. Ancak ebeveyn olarak bu dönem, sizin
ilgi ve sabrınızla, başarılı bir şekilde yaşanabilir. Yaşamları boyunca göz
tembelliklerinin mevcudiyeti nedeniyle yaşayacakları sıkıntıları düşünerek
bu günlere sabırla yaklaşmalısınız.
Az Görme
Önlenebilir Bir Problemdir.
Başarıda en
önemli nokta göz tembelliğinin teşhis zamanıdır. Eğer erken teşhis ve
düzenli tedavi yapılırsa çoğu kez normal görmeye ulaşılabilmektedir. 9 yaş
sonrasında yapılacak kapamanın herhangi bir faydası olmamaktadır. Katarakt
gibi sebeplerle ortaya çıkan göz tembelliklerinde çok seri davranmak
gereklidir. Erken bebeklik dönemlerinde cerrahi ve kapama tedavileri ile
müdahale yapılmalıdır.
Tekrar
hatırlatalım ki 4 yaş öncesinde tüm çocukların şikayet olsun olmasın,
mutlak surette göz muayenesi olmaları gerekmektedir |
Sohbet
