Gut hastalığı, daha çok
30- 45 yaş arası erkeklerde ve 55-70 yaşlarındaki kadınlarda görülen
bir romatizmal hastalıktır.
Vücutta pürin adı
verilen ve hücre DNA’sında kullanılan bir nükleik asit vardır.
Pürin nükleik asitlerinin yıkılması sonucu kanda ürik asit oluşur.
Normal sağlıklı insanlarda ne kadar ürik asit oluşursa o kadar ürik
asit idrar yoluyla atılır. Böbreklerdeki bir bozukluktan yada fazla
miktarda ürik asit üretilmesinden dolayı kanda ürik asit seviyesi
artarsa gut hastalığı ortaya çıkar.
Eğer bir nedenle, ürik asit atılamayıp kanda belirli bir düzeyin
üstünde birikirse, çözünmüş durumdan katı hale geçebilir, diğer bir
değişle kristalleşebilir. Kristal halinde olan bu molekül bir süre
sonura eklem, deri altı, böbrek gibi dokularda birikip bu dokuların
yapısında değişikliklere sebep olarak fonksiyonlarını bozabilir.
Kandaki aşırı ürik
asit doygunluğu sonucu, doku aralıklarından geçerek eklem içi ve
çevresi yapılarda biriken ürik asit burada hızla gelişen iltihaba
sebep olarak eklemde sıvı artışına, kızarıklığa, hareket
kısıtlılığına ve ağrılara yol açar. En tipik olarak ayak baş
parmağı, ayak bileği ve diz eklemleri tutulur. Eklem ağrısı
genellikle ağır bir yemekten sonra ortaya çıkar ve çok şiddetlidir.
Öyle ki hasta etkilenmiş bölgeyi yorgana bile değdiremez. Akut gut
bir gün içinde düzelir. Ancak, tedavi edilmezse ağrılı nöbetlerin
arası gittikçe azalır, ve hasta daha sık olarak gut nöbeti
geçirmeye başlar.
Gut bazı
eklemlerde ağrı, duyarlılık, kızarıklık, şişlik ve ısı artışı
ile ani olarak gelişen, şiddetli ataklarla seyreden bir
hastalıktır. Genellikle her seferinde bir eklemi etkiler ve bu
eklem çoğunlukla ayak başparmak eklemi olmaktadır. Diz, dirsek ve
el bileği gibi diğer eklemler de etkilenebilir. Ataklar çok hızlı
olarak gelişir ve ilk atak genellikle gece olur. Tüm romatizma
türleri içinde en ağrılı olanıdır. Ataklar şu nedenlerle
gelişebilir:
Çok fazla alkol alımı
Çok sıkı diyet ve açlık
Bazı yiyeceklerin fazla yenmesi
Operasyon geçirme (diş çekimi gibi basit bir
girişim bile neden olabilir)
Ani, şiddetli bir hastalık geçirme
Aşırı yorgunluk ve herhangi bir nedenle aşırı
derecede endişelenme
Eklem travması, yaralanma
Kemoterapi uygulanması
Diüretik ilaçların alınması
Gut’un tedavisi:
Tedavide öncelikle
kanda ürik asit seviyesinin yükselmesine sebep olan faktörlerin
tespit edilmesi ve bunların tedavisi gerekir. Hastanın
zayıflatılması, ürik asit yüksekliğine sebep olan ilaçların
(aspirin, diüretik) dozunun ayarlanması, hiperglisemi (şeker
hastalığı) varsa tedavisi genel sağlık açısından da gereklidir.
Akut gut atağının
tedavisinde kolşisin ve indometazin önemli ilaçlardır. Kolşisin
dozu günde 7 mg geçmemelidir. İlk 24 saatten sonra doz 2-3 tablete
düşürülür. Ağrılı dönem geçtikten sonra 6-12 ay kadar günde1 tablet
kolşisin kullanılır.
Ayrıca sakatat, kırmızı et, sardunya,
hindi, hamsi, somon balığı, ıspanak, fındık, fıstık kısıtlanması
gereken gıda maddeleridir. Alkol kullanımı yasaklanmalıdır