|
Varis
Varis nedir?
Kanı kalbe geri taşıyan
damarlar toplardamar olarak adlandırılır. Bu damarlar kan akışının kalbe
doğru tek yönlü olmasını sağlayan kapakçıklar içerir. Toplardamarlarda
oluşan tıkanıklıklar ve aşırı basınç bu kapakçıkların düzgün kapanmasını
engelleyerek geriye doğru kaçaklara sebep olur. Sonuçta bacaklardaki
yüzeysel toplardamarlar genişler, uzar ve büklümlü bir görüntü ile varisler
oluşur.
Bacaklarımızda 2 adet damar sistemi mevcuttur: biri derin toplardamarlar
(kalbe giden kanın %90’ının bulunduğu sistem) ve diğeri yüzeysel
toplardamarlar (bu sistem de kalan %10’u taşır).
Varisler asla kanı ayaklara doğru taşıyan arterlere etki etmez ama kanı
yukarı taşıyan damarlarda görülür. Daha çok yüzeydeki damar sistemine etki
ederler.
Varis Nasıl Anlaşılır?
Kabaca üç çeşit varis vardır:
- İri yeşilimtırak ana varisler
- Cilt altında ağ biçiminde yapılar oluşturan morumsu retiküler varisler
- Kırmızı ipliksi varisler
Varislerin tümü görünmeyebilir. Bazen gizlenen varisler de olur.
Varis beraberinde birçok
belirti verir: yorgunluk, ağırlık, ağrı, batma hissi, kramp, kaşıntı,
sıcaklık, kızarıklık bunlardan bazılarıdır.
Bu belirtilere karşı uyanık olmak ve anında tedbir almak gerekir.
Hissedilen ağrının varisin büyüklüğü veya yoğunluğuyla hiç bir ilgisi
yoktur. Minicik bir varis çok sancı yapabileceği gibi, bazı kalın varisler
de hiç ağrı yapmaz. Aslında varisler oluşurken sancı verir.
Varislerin tek zararı estetik veya verdiği rahatsızlık değildir. Varislerde
biriken kan komşu dokulara sirayet ederek cilde zarar veren toksinler
bırakır, bu da bacakta yaralara neden olur. Ayrıca kanamaya neden
olabileceği gibi "flebite"ye de (%50 ölümcül olabilen kan pıhtısı) neden
olabilir.
Bir varis ne kadar küçük olursa olsun hemen her zaman daha altlarda oluşmuş
daha önemli bir varisi saklar. Bu nedenle ne kadar küçük olursa olsun
sadece bir hekim varisin önemli ya da önemsiz olduğuna karar verebilir.
Varis Nedenleri
Varis oluşumu tam olarak
bilinmemekte, ancak daha çok genetik, cinsiyet, yaşlılık gibi ne yazık ki
kontrolümüzde olmayan nedenler üzerinde durulmaktadır.
Yine de istatistiksel olarak varis oluşumunu tetikleyen durumlar
saptanmıştır:
Cinsiyet: Eğer
kadınsanız bir erkeğe oranla 4 kat fazla risktesiniz demektir. Bunun nedeni
de hormonal etkenlerdir (hamilelik, menopoz, doğum kontrol hapı, hormonal
tedavi gibi). Ancak genel anlamda kadın-erkek, genç-yaşlı, aktif-pasif
herkes bu problemle karşılaşabilir.
Hamilelik:
Birden fazla doğum yapmış kadınlarda 3-4 kat daha fazla görülür. Anne
karnında büyüyen bebeğin baskısı ve hormonlardan dolayı damar düz
kaslarındaki gevşeklik bacakta kan göllenmesine ve toplar damar yüksek
tansiyonuna neden olabilir.
Genetik:
Varisli hastaların birincil
derecede akrabalarında görülme risk oranı % 70’dir.
Yaşlılık:
Varis genç insanlarda da sıkça görülmesine rağmen yaşlılıkta oluşum riski
artmaktadır.
Yaşam Tarzı ve
Şişmanlık:Yaşam
tarzı problemin ağırlaşmasına neden olabilir. Obezite ve hareketsizlik ya
da fazla ayakta kalma veya bacaklarda bir travma geçirmiş olmak da
varislerin oluşmasına sebep olabilir.
Ayrıca bazı araştırmalar doğu mutfağının da (rafine ürünler, şeker ve yağ
olarak zengin olması nedeniyle) varisi tetiklediğini göstermiştir.
Varis Tedavi
Yöntemleri
Hasta
damarı tedavi etmek mümkün olmadığından, tedavi hasta damarı yok ederek
gerçekleştirilir.
Bunun için üç prensip mevcuttur: iğne ile yapılan skleroterapi, ambulatuvar
flebektomi ve stripping. Dördüncü ama az kullanılan bir yöntem de endolaser
tekniğidir.
En çok kullanılan yöntem skleroterapidir. Doktor bölgeye salisilat
ve iyot bazlı bir karışımı iğneyle zerk eder. Vücut reaksiyon olarak
elyaflı bir doku oluşturarak damarı tıkar. Birkaç hafta içinde damar
sertleşir, büzülür ve yok olur. Böylece kan sağlıklı damarlardan kendine
yeni bir yol oluşturur. Tedavi muayenehanede yapılabilir ve anestezi
gerektirmez. Hemen hiç ağrıya neden olmaz ve hastanın normal hayatına devam
etmesine imkan verir. Kırmızılık, şişlik, morluk gibi ikincil etkileri de
hafiftir.
Hastanın iyot alerjisi bulunuyorsa ambulatuvar flebektomi yöntemi
uygulanır. Bu daha hassas bir tekniktir. Bu teknik lokal anestezi ile orta
kalınlıktaki damarlara yapılan cerrahi bir müdahaledir. Cerrah üst deride
2-5 cm aralıklarla yaptığı 2-3 mm’lik kesiklerden çalışır ve tığa benzer
bir aletle istenmeyen damarın ucunu çıkararak yok eder. Sonuç
skleroterapiyle aynıdır.
Stripping ise genel anestezi altında yapılan oldukça karmaşık bir
yöntemdir. Kalın damarların tedavisinde kullanılır. Ancak bu yöntem
gittikçe daha az uygulanmaktadır. Damarların skleroterapiye cevap
vermeyecek kadar bozulmuş olduğu %10’luk durumlarda kullanılan bir
yöntemdir.
Varis problemi yüzünden alınan damarlar sadece %10’luk bir kan taşıma
sisteminin parçaları olduğundan sağlık için bir tehlike oluşturmazlar.
Doğru tanı ve iyi bir müdahale ile tüm tedaviler iyi sonuç verir.
Varis hastalığında önemli olan problemin kaynağını kurutmaktır. Varis
tedavisinde önemli olan bir husus daha kalın varislerden tedaviye
başlayarak incelere doğru gitmek, üst varislerden altlara doğru devam etmek
ve daima ilk tedavi edilenlerin iyice kurutulduğuna emin olmaktır.
Kaçınılması gereken hata ise sadece görünen varislerin tedavi edilmesidir.
Tedaviler genellikle kesin bir çözümdür ancak nadiren tekrarlayabilir.
Genel anlamda yeni varisler oluşabileceği için düzenli aralıklarla hekim
kontrolünde kalınması tavsiye edilir.
Varis Korunma
Yöntemleri
| Sıcaktan
kaçının. Güneş, sıcak banyo ve sauna varisi tetikler. |
|
- Uygun bir kiloda
kalın. |
|
- Uzun süre ayakta
kalmanız gerektiğinde başparmaklarınızı gererek oynatın, parmak
uçlarınıza basarak gerinin, ağırlığınızı bir bacaktan diğerine verin.
|
|
- Oturur
durumdayken bacak bacak üstüne atmaktan kaçının. |
|
- Diz altı çorap
giymeyin, lastikleri baskı yapar. Kasıklarınızı sıkan giysiler de
kullanmayın. |
Varis tedavisi
ile ilgili bilmek istedikleriniz
AMELİYATSIZ VARİS
TEDAVİSİ) NEDİR?
Hoş bir
görünüşe sahip olmayan yüzeye çıkmış olan damarların tedavisidir. Kılcal
damar çatlamaları, telenjiektaziler ve varisler bacaktaki çalışması
bozulmuş, istenmeyen damarlardır. Varis tedavisinde damarların içine ince
iğnelerle ilaç enjekte edilir. Daha sonra basınç bandajları, ve çorap
uygulanır. İnce ve kalın varisler ve kılcal damar çatlamaları sclerotherapy
ile başarılı bir şekilde tedavi edilebilmektedir
VARİS TEDAVİSİ NE KADARA
MAL OLUR VE SİGORTA BUNU KARŞILAR MI?
varis tedavisinin her seansının maliyeti neredeyse muayene ucreti kadar
ekonomiktir. Bir çok sigorta programı bu tedavi bedelini karşılamaktadır,
ancak hastaların sigorta şirketlerinden Sclerotherapy tedavisini karşılayıp
karşılamadıklarını araştırmaları gerekmektedir
VARİS TEDAVİSİNİ NE ZAMAN
YAPTIRMALIYIM?
Varisler
ne kadar erken tedavi edilirse o kadar iyi olur. Erken tedavi ileride
olusabilecek bircok ciddi durumun ortadan kalkmasını saglar. Sclerotherapy
belirli kusurlu damar tiplerinde ve daha zararlı kusurlu oluşumların
azaltılmasında kullanılır. Ayrıca tromboz ve damarlardaki varislerin
azaltılmasında olduğu kadar diğer tedavi teknikleri ile birlikte de
kullanılmaktadır
GÜVENİLİRMİDİR?
AGRI DUYAR MIYIM?
Tedavi gören kişi aynı gün işlerine dönebilmektedir.Yüzeydeki varislerin
yok olması için birkaç tedavi gerekli olabilir. Tedavi edilen varisler
tamamen yok olmadan önce, birkaç hafta için olduğundan daha kötü
görünebilir.Bu sebeple, tedavinin iyi planlanması veya özel durumlardan
birkaç hafta önce yapılması tavsiye edilmektedir
VARİS TEDAVİSİNDE BAŞKA TEDAVİLER VARMIDIR?
ONLARIN ETKİLERİ NASILDIR?
Yeni lazer tedavileri
kılcal damar çatlamalarında gelişme göstermiştir. Fakat son araştırmalar
göstermektedirki lazer tedavisi Sclerotherapy’den çok daha pahalı ve daha
az etkilidir.Ambulatory phlebectomy belirli tipteki Varislerin küçük bir
cerrahi yarma işlemiyle ortadan kaldırılması işlemidir. Bu tedavi
yönteminde Sclerotherapy tedavisinde görülen etkilerin yanı sıra cerrahi
yarma işleminin doğal sonucu olarak , yara izleri meydana gelmektedir.
Varisli damarların kazınması ve / veya bağlanması işlemi büyük varisli
damarların tedavisinde kullanılabilmektedir. Bu uygulamada hastanın
anestezi alması ve hastanede kalması gerekir. Damar kazınması ve / veya
bağlanması işlemi bazı hastalarda sinir felci yan etkisine yol
açabilmektedir.Diğer istenmeyen etkileri akciğere embolisi enfeksiyon ve
kalıcı yaralardır. Anestezinin de bazı ciddi riskleri vardır. Bunlar
arasında ölüm, beyinde hasar ve felç tehlikesi sayılabilir
KAÇ SEANS TEDAVİYE İHTİYACIM OLACAK?
Tam olarak temizlenmesi
veya iyiye gitmesi için gerekli tedavi sayısı hastadan hastaya varislerin
durumuna ve kılcal damar çatlamalarına bağlı olarak değişim göstermektedir.
Genellikle en fazla 1 ila 4 seans yada biraz daha fazla seansa gereksinim
duyulabilir. Bağımsız varisler genellikle 1 ila 3 seans ile yok olmaktadır. |
Sohbet
